Żurawie wodne · Skansen Chabówka
Stacja pod ciśnieniem: droga wody do tendra
Żuraw na peronie nie jest pompą o nieskończonej wydajności, lecz końcówką grawitacyjnego układu stacji. Zobacz, dlaczego maksymalnie otwarty zawór nie gwarantuje szybkiego napełnienia, gdy w wieży ciśnień zabraknie bufora dla drugiego pociągu.
Hydrofor lub pompa tłoczą wodę powoli, lecz stale (modelowo 400 l/min). Bezpośrednie napełnianie parowozu z pompy trwałoby zbyt długo.
Zbiornik na wysokości akumuluje energię potencjalną i zapas wody. Umożliwia zrzut nawet 1 000 l/min podczas krótkiego postoju składu.
Gdy pierwszy parowóz odbierze wodę, zapas wieży spada. Jeśli pompa nie uzupełni bufora na czas, kolejny pociąg czeka na ciśnienie.
SCHEMAT HYDRAULICZNY STACJI
MODEL PRZEPŁYWU I POZIOMU- 01 Ujęcie i pompaHydrofor w dawnej piaskowni, tłoczenie powolne.
- 02 Wieża ciśnieńZbiornik buforowy na wysokości zapewniający wydatek szczytowy.
- 03 RurociągGrawitacyjny spływ wody ze zbiornika wieży do żurawia.
- 04 Żuraw wodnyNastawa zaworu dławiącego i obrotowe ramię.
- 05 Tender parowozuSkrzynia wodna napełniana podczas postoju pociągu.
Schemat proporcji i instalacji stacyjnej jest modelem dydaktycznym. Pokazuje przepływ bilansowy pomiędzy elementami instalacji.
Do pełna: ok. 16,0 min
Zestawienie obsługi parowozów na stacji
Porównanie poboru wody i czasu postoju obu parowozów w bieżącej sesji stacyjnej.
| Parowóz | Pojemność tendra | Stan początkowy | Stan aktualny | Pobrano wody | Czas postoju | Status operacyjny |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Parowóz A (lekki) | 12 000 l | 4 000 l | 4 000 l | 0 l | 0 min | W peronie |
| Parowóz B (ciężki) | 18 000 l | 3 000 l | 3 000 l | 0 l | 0 min | Oczekuje |
Dostosuj parametry instalacji (własne założenia do eksperymentu)
Wpisanie wartości 0 w polu zapasu wieży pozwala sprawdzić zachowanie stacji przy całkowicie opróżnionym zbiorniku. Zmiana parametrów dotyczy tylko bieżącej demonstracji w przeglądarce.
Zaplecze parowozu · Skansen
W Chabówce zachowano cały kontekst
Opis skansenu wymienia dwa zachowane żurawie. Służyły do zaopatrywania parowozów, a także do napełniania zbiorników w wagonach. Ich historia prowadzi dalej niż samo obrotowe ramię: do źródła wody, pomp i ochrony instalacji przed mrozem.
-
Wieża przestaje wystarczać
Silne mrozy zimą 2001–2002 uszkodziły wieżę wodną na stacji. Instalację przełączono na publiczną sieć miejską. -
Pompy w dawnej piaskowni
W 2005 roku zamontowano tam hydrofory, które zaopatrywały żurawie skansenu w wodę z pobliskiej rzeki. -
Zimą trzeba chronić rury
Skansen opisuje koksowniki rozpalane przy żurawiach, by zamarzająca woda nie rozsadziła instalacji. Pełną sprawność żurawi przywrócono pod koniec 2014 roku.
Dlaczego wieża była niezbędna?
Pompa o wydatku 400 l/min napełniałaby duży tender (np. 18 000 l) przez 45 minut. Dzięki wieży ciśnień żuraw może podać wodę z prędkością 1 000 l/min lub większą, skracając postój handlowy do kilkunastu minut. Wieża jest hydraulicznym akumulatorem stacji.
Porównanie terenowe
Żuraw wodny na stacji węzłowej
Zasada bezpieczeństwa i dostępu
Żurawie wodne stoją najczęściej przy torach głównych lub manewrowych. Nawet w obiektach muzealnych i skansenach zabronione jest wchodzenie na konstrukcję urządzenia, operowanie dźwignią zaworu bez zgody obsługi oraz przekraczanie skrajni toru kolejowego.
Źródła i granice modelu
Skansen taboru kolejowego w Chabówce: żurawie wodne — urządzenia, zasilanie, daty zmian i ochrona zimowa.
Wikimedia Commons: ZurawWodnyChojniceII.jpg — lokalizacja, autor i licencja fotografii.
Strona przedstawia model dydaktyczny bilansu cieczy i pojemności buforowej. Wartości przepływów (1 000 l/min max dla żurawia, 400 l/min dla pompy, 30 000 l dla wieży) są parametrami przyjętymi do demonstracji fizycznej zależności i nie stanowią aktualnych ani archiwalnych pomiarów instalacji w Chabówce.