WODA / KOLEJ

Żurawie wodne · Chabówka

Postój, który napełnia tender.

Żuraw przenosi wodę z instalacji stacyjnej do zbiornika parowozu. Ustaw ramię, otwórz zawór i zobacz, co zmienia się po jednej minucie.

DROGA WODY

SCHEMAT FUNKCJONALNY
Schemat przepływu wody do tendraWoda płynie przewodem przez zawór, kolumnę i ramię żurawia do zbiornika tendra. Poziom niebieskiego wypełnienia odpowiada wynikowi modelu.1234
  1. 01Zasilanie
  2. 02Zawór
  3. 03Kolumna i ramię
  4. 04Tender

Geometria umowna. Niebieska linia wskazuje otwartą drogę wody; zbiornik pokazuje obliczony poziom.

Napełnij zbiornik

50%
4 000 lz ilustracyjnych 12 000 l

Do pełna: 16,0 min

Droga otwarta. Przepływ modelu: 500 l/min.

Model ilustracyjny: pojemność 12 000 l, start 4 000 l, maksymalny przepływ 1 000 l/min. Przepływ rośnie liniowo z otwarciem zaworu. To założenia do eksperymentu, nie pomiary żurawi ani tendrów w Chabówce.

Zaplecze parowozu

W Chabówce zachowano cały kontekst

Opis skansenu wymienia dwa zachowane żurawie. Służyły do zaopatrywania parowozów, a także do napełniania zbiorników w wagonach. Ich historia prowadzi dalej niż samo obrotowe ramię: do źródła wody, pomp i ochrony instalacji przed mrozem. Opis skansenu.

  1. Wieża przestaje wystarczać

    Silne mrozy zimą 2001–2002 uszkodziły wieżę wodną na stacji. Instalację przełączono na publiczną sieć miejską.
  2. Pompy w dawnej piaskowni

    W 2005 roku zamontowano tam hydrofory, które zaopatrywały żurawie skansenu w wodę z pobliskiej rzeki.
  3. Zimą trzeba chronić rury

    Skansen opisuje koksowniki rozpalane przy żurawiach, by zamarzająca woda nie rozsadziła instalacji. Pełną sprawność żurawi przywrócono pod koniec 2014 roku.
Żuraw wodny II przy stacji kolejowej w Chojnicach
Przykład porównawczy: żuraw wodny II w Chojnicach, 1.09.2026. Fot. Jakub Kopiszka (Jaqbpl), Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Bez kadrowania. Zdjęcie nie przedstawia Chabówki.

Co mówi eksperyment?

Przy tym samym brakującym zapasie mniejsze otwarcie wydłuża postój. Zamknięty zawór zatrzymuje przepływ; odsunięte ramię nie napełnia tendra w tym modelu. Porównaj 50% i 100%, a potem przepuść kilka minut. Licznik przestanie rosnąć po osiągnięciu pojemności. Prawdziwy czas zależałby także od ciśnienia, przekroju przewodów i stanu instalacji.

Źródła i granice modelu

Skansen taboru kolejowego w Chabówce: żurawie wodne — urządzenia, zasilanie, daty zmian i ochrona zimowa.

Wikimedia Commons: ZurawWodnyChojniceII.jpg — lokalizacja, autor i licencja fotografii.

Mini-projekt pokazuje mechanizm. Przed opracowaniem przewodnika terenowego trzeba sprawdzić stan urządzeń i zasady dostępu u zarządcy; strona nie potwierdza bieżącej pracy żurawi ani kursów pociągów.