Miara objętości i masa to różne zapisy
Muzeum pokazuje miary oraz wagi. Historyczna masa worka wymagałaby odczytu konkretnego przyrządu, a nie przyjęcia wartości z naszego suwaka.
Eksponat: Miary oraz wagi w ekspozycji Ciechanowca
Fizyka przemiału i wypieku
Worek się rozdziela:
Worek się rozdziela:
materialna biografia partii ziarna.
Żaden gram nie znika w próżni. Śledź wędrówkę materii od worka na wadze, przez odrzut i przemiał, aż po dodaną do dzieży wodę i parę uchodzącą z pieca chlebowego.
Uczciwość modelu: Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu zachowało zabytkowy drewniany młyn in situ, koło podsiębierne, urządzenia młynarskie, żarna, stępy, miary i wagi, lecz nie dysponuje dokumentacją konkretnego historycznego worka. Wszystkie wartości suwaków (wyciąg mąki, hydratacja, dodatki, usus) to jawnie zadane arbitralne wartości ćwiczenia arytmetycznego, a nie normy technologiczne, receptury czy pomiary muzealne.
Założenia partii
Ustaw parametry lub wybierz gotowy wzorzec ćwiczeniowy:
Warianty ćwiczeniowe:
Karta wynikowa partii
Bilans zamknięty (0,0 kg błędu)
Ziarno netto
49,0 kg
Po odjęciu tary worka
Uzyskana mąka
33,6 kg
Frakcja do wypieku
Masa upieczonego chleba
49,6 kg
Po dodaniu wody i ususie
Umowne porcje chleba
62 szt.
Po 0,80 kg (model arytmetyczny)
Rozdział strumieni na etapach młyna Delta bilansu: 0,0 kg
Ziarno netto: 49,0 kg
Tara worka: 1,0 kg
Czyste ziarno: 48,0 kg
Odrzut (chwasty/kurz): 1,0 kg
Mąka wyciągowa: 33,6 kg
Otręby i łuski: 13,4 kg
Ubytek młyński: 1,0 kg
Mąka: 33,6 kg
Dodana woda: 21,8 kg
Dodatki stałe: 1,0 kg
Razem ciasto: 56,4 kg
Upieczony chleb: 49,6 kg
Odparowana woda (usus): 6,8 kg
Dlaczego chleba jest więcej niż mąki, ale mniej niż całego wkładu?
W powszechnym wyobrażeniu „worek 50 kg ziarna zamienia się w 50 kg chleba”. W rzeczywistości przemiał i wypiek to ciąg fizycznych ubytków i zasileń:
Z 50,0 kg worka brutto mąki otrzymujemy tylko 33,6 kg (bo 1,0 kg to tara, 1,0 kg to odrzut czyszczenia, 13,4 kg to otręby, a 1,0 kg to ubytek młyński).
Jednak upieczonego chleba uzyskujemy 49,6 kg — czyli aż o 16,0 kg więcej niż samej mąki! Dzieje się tak, ponieważ do dzieży dolano 21,8 kg wody i 1,0 kg dodatków stałych, z czego piec odparował 6,8 kg pary wodnej.
| Strumień materii | Frakcja | Masa |
|---|---|---|
| Upieczony chleb | Spożywcza | 49,6 kg |
| Otręby i łuski | Paszowa | 13,4 kg |
| Odparowana woda (usus) | Atmosfera | 6,8 kg |
| Odrzut czyszczenia | Odpady/pasza | 1,0 kg |
| Ubytek młyński (pył) | Rozproszenie | 1,0 kg |
| Tara worka | Opakowanie | 1,0 kg |
| Suma wszystkich wyjść | 72,8 kg | |
| Suma wejść (ziarno + woda + dodatki) | 72,8 kg | |
Siedem kroków materialnego zapisu
Każdy etap bilansu odnosi się do konkretnych urządzeń zachowanych w Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu. Wybierz etap, aby zobaczyć, gdzie kończy się muzealny fakt, a gdzie zaczyna dydaktyczne założenie: