Woda zmieniła krajobraz Zarzecza. Nazwa miejscowości została. Otwórz kolejne daty, by zobaczyć, co kryje się między historią dawnej wsi a dzisiejszym brzegiem.
KARTOTEKA MIEJSCA57 / ZPięć dat · trzy ślady
Wybierz kartę czasu
Daty oznaczają różne zdarzenia. Wysiedlenie, zalanie i otwarcie zbiornika nie są jednym momentem.
Ludzie i przeniesione przedmioty
1954
Opuszczenie rodzinnego miejsca
Towarzystwo Miłośników Zarzecza wskazuje 1954 rok jako datę wysiedlenia mieszkańców z powodu budowy jeziora. W tym samym roku rozebrano zarzecki kościół. Obraz Matki Boskiej Gołyskiej trafił do kościoła Chrystusa Króla w Chybiu. Przeniesiono obraz, nie cały budynek świątyni.
Jezioro Goczałkowickie — widok z Zarzecza, 27 lipca 2023. Fot. Kamil Czaiński, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Bez kadrowania. Fotografia pokazuje współczesny zbiornik, nie zabudowę dawnej wsi.
Dwa porządki jednego miejsca
Zarzecze nie zniknęło w całości.
Gminny zarys historii mówi o zalaniu znacznej części zabudowy Zarzecza i Frelichowa. Dzisiejsze Zarzecze nadal należy do gminy Chybie. Dlatego opowieść o „zatopionej wsi” trzeba czytać uważnie: dawna przestrzeń osadnicza i współczesne sołectwo nie mają tego samego zasięgu.
Archiwum podaje lata 1950–1955 dla prac budowlanych, a 1956 dla oficjalnego otwarcia. Gmina wiąże zalanie zabudowy z 1955 rokiem. Te daty opisują etapy przemiany, a nie sprzeczne wersje jednej uroczystości. Źródła 1–2
Co można odnaleźć w źródłach
Pamięć ma kilka adresów.
01
Obraz w ChybiuPrzeniesiony przedmiot
Obraz Matki Boskiej Gołyskiej łączy dawny kościół w Zarzeczu ze świątynią Chrystusa Króla. Obecny kościół w Chybiu powstał już w 1930 roku. Nie jest przeniesioną zarzecką świątynią. [2]
02
Pomnik na cmentarzuPrzeniesione upamiętnienie
Gmina wskazuje pomnik poległych w I wojnie światowej jako obiekt przeniesiony z zalanej wsi na cmentarz parafialny w Chybiu. To materialny ślad, którego szukać należy poza dawnym miejscem ustawienia. [2]
03
Plan i metrykiŚlady archiwalne
Na planszy o zbiorniku zestawiono plan sytuacyjny z 1951 roku, dokument wywłaszczeniowy oraz metryki chrztu zarzeckiej parafii z 1862 roku. Inwestycję można więc poznawać obok dokumentów wcześniejszego życia wsi. [1]
Podstawa kartoteki
Mini-projekt oparty na dokumentach i opisach instytucji. Pełny przewodnik wymagałby porównania historycznych planów z dzisiejszym terenem oraz osobnego sprawdzenia zasad dostępu nad zbiornik.