Kraina Wygasłych Wulkanów · Pogórze Kaczawskie
Krajobraz zachował jego wnętrze. Przesuń suwak i zobacz, jak usuwanie mniej odpornych skał odsłania dawny komin.
Ostrzyca ma stożkową sylwetkę, ale dzisiejsze wzgórze jest nekiem: skałą, która zastygła w przewodzie dawnego wulkanu. Stożek erupcyjny już nie istnieje.
Opis geologiczny GeoparkuPod stożkiem znajduje się przewód, którym przemieszczała się magma. Po zakończeniu aktywności pozostała w nim skała.
Włącz spękania, aby zobaczyć drugi ślad zapisany w skale.
Skala 0–100 opisuje tylko odsłonięcie w tym schemacie. Nie oznacza metrów, lat ani tempa erozji. Geometria jest uproszczona.
Porównaj pozostałości, zamiast szukać krateru.
Bazalt · okolice Proboszczowa
Wietrzenie i erozja usunęły mniej odporne skały otaczające komin. Bazalt pozostaje w szczytowych partiach wzgórza. Jego regularne kolumny powstały, gdy stygnąca skała kurczyła się i pękała. To właśnie wnętrze wulkanu buduje rozpoznawalną sylwetkę.
Geopark: OstrzycaBazalt · okolice Pomocnego
Dawny kamieniołom odsłonił nek z kolumnami ułożonymi wachlarzowo: w środku niemal pionowo, na bokach ukośnie. Ich układ pozwala odczytywać sposób stygnięcia skały. Geopark zaznacza, że dokładny wiek tego wulkanu pozostaje nieustalony.
Dostęp: opis Geoparku podaje zakaz wstępu na teren prywatny, z datą 27.11.2024. Sprawdź aktualne zasady przed wyjazdem.
Geopark: geologia i dostępRiolit · u stóp Wielisławki nad Kaczawą
Te „organy” tworzy riolit, bogaty w krzemionkę, z okresu permu. Słupy zmieniają nachylenie od pionowego po poziome. Według opisu Geoparku wskazuje to na kopułę zastygającej lawy. Podobny rytm spękań nie oznacza więc tej samej skały ani tego samego wieku.
Geopark: Organy Wielisławskie
Czytanie krajobrazu
Patrząc z daleka, widzisz wzgórze. Z bliska możesz rozpoznać materiał i spękania. W terenie połącz te obserwacje: kształt opowiada o odporności skały, a kolumny o jej stygnięciu. Rozpad bazaltu tworzy również gołoborza na stokach Ostrzycy.
Schemat powyżej wyjaśnia jeden mechanizm. Nie rekonstruuje pierwotnej wysokości ani kształtu żadnego z dawnych wulkanów.