Archiwum krajobrazu · 4 kartoteki

Wsie pod Jeziorem Solińskim

Woda zmieniła doliny. Nazwy zostały na mapach, w dokumentach i nad brzegiem. Sprawdź, co mówi o nich źródło.

Kartoteka 01 / 04

Solina

Dawne siedlisko zalane · nazwa trwa

Przed powstaniem zbiornika

Solina była miejscowością na długo przed budową zapory. Gminny program rewitalizacji podaje pierwszą wzmiankę z 1426 roku. Publikacja dostępna w EUROREG UW wymienia Solinę z przysiółkami wśród terenów zalanych przy tworzeniu jeziora.

Nazwa współczesnej Soliny nie oznacza, że dawne centrum wsi pozostało w tym samym miejscu.

Podstawa kartoteki: źródła 1 i 3

Nie każda wieś zniknęła w całości

Lista „zatopionych wsi” skraca bardzo różne historie do jednego zdania. Naukowe opracowania wymieniają zarówno miejscowości, jak i przysiółki; część znalazła się pod wodą w całości, inne utraciły tylko fragment dawnych terenów. Dlatego sama obecność nazwy na takiej liście nie rozstrzyga zasięgu zalania.

1968

Ukończenie zapory w Solinie. Jezioro powstało przez spiętrzenie Sanu i Solinki. [1]

Dla Chrewtu ważna jest także historia sprzed jeziora: po powrocie tego terenu do Polski w 1951 roku dawnej wsi nie zasiedlono ponownie. Dzisiejsze przystanie i ośrodki nad Zatoką Czarnego noszą jej nazwę. [2]

W przypadku Teleśnicy Sanny współczesny rejestr gminy odnotowuje mieszkańców. To konkretne przypomnienie, że zalane dawne tereny i istnienie miejscowości dziś mogą być równocześnie prawdą. [4]

Jezioro Solińskie widziane z powietrza w kierunku południowym, otoczone zalesionymi wzgórzami
Dzisiejsze jezioro, widok na południe · 13.10.2022Fot. Jendrusk / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0. Bez kadrowania. Zdjęcie przedstawia krajobraz jeziora, nie lokalizuje dawnych budynków.

Na czym opiera się kartoteka

  1. Wczoraj, dziś i jutro turystyki aktywnej i specjalistycznej (2016), s. 164: cztery nazwy, powstanie zbiornika, zapora.
  2. Marta Kisała-Bednarz, Pamięć przeszłości a tożsamość narracyjna… (UR, 2023), s. 133: Chrewt oraz różny zasięg zalania.
  3. Gminny Program Rewitalizacji Gminy Solina, s. 37: wzmianka o Solinie i wydzielenie Werlasu.
  4. Urząd Miejski w Ustrzykach Dolnych — O gminie: rejestr mieszkańców, stan na 31.12.2022.

Ta mała kartoteka porządkuje nazwy, nie wyznacza podwodnych śladów. Pełny przewodnik wymaga porównania map katastralnych, dokumentacji przesiedleń i archiwalnych fotografii. Szczególnie położenie oraz status Podleszczyn trzeba ustalić dokładniej; przytoczona lista nie jest planem dawnej zabudowy.