Karpackie zapiski

Trakt Węgierski · Beskid Niski

Droga, która
pachniała winem.

Beczka węgrzyna była towarem, ale także źródłem miejskich dochodów. Na drogach przez Karpaty spotykały się interesy kupców, komór celnych i miast składowych. Otwórz księgę czterech miejsc: Dukli, Barwinka, Jaślisk i przełęczy pod Czeremchą.

Ratusz na rynku w Dukli
Dukla. Miasto na drodze węgrzyna.Fot. GringoPL, 2011 · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0. Zdjęcie kadrowane; kadr na tej samej licencji.
KARTA 01 / 04PRAWO SKŁADU

Dukla zatrzymuje towar

W 1588 roku Zygmunt III Waza nadał Dukli prawo składu wina. Według dukielskiej informacji turystycznej kupcy mieli pozostawić towar w mieście do wyprzedania. Droga handlowa dawała więc zarobek także tym, którzy kontrolowali miejsce sprzedaży.

Rok później uniwersał poborowy wskazywał Duklę i Jaśliska jako drogi przewozu wina na szynk. Rywalizacja o węgrzyn była rywalizacją o przywileje, nie tylko o dogodny przejazd.

Zapis w czasie
1588 · przywilej dla Dukli
Sens dla handlu
Miasto uczestniczy w sprzedaży
Źródło wpisu: Informacja Turystyczna w Dukli

Czytanie krajobrazu

Dwie bramy przez Karpaty

Współczesny opis szlaku winnego łączy Krosno i Duklę z Barwinkiem lub Jaśliskami. Opis archiwalny Jaślisk wskazuje osobno trakt przez przełęcz pod Czeremchą. Warto zachować to rozgałęzienie: nazwa „trakt węgierski” nie oznacza jednej niezmiennej linii.

Powiązania handlowe, schemat bez skaliDukla jest powiązana z Barwinkiem. Jaśliska są powiązane z przełęczą pod Czeremchą. Obie drogi należą do historii handlu z Węgrami.DuklaBarwinekJaśliskaPrzełęcz pod Czeremchą

Schemat relacji ze źródeł, bez skali i bez odwzorowania przebiegu dróg. Linie nie wyznaczają dzisiejszych szlaków.

Co zostaje po kupcach?

Rynek, piwnice, zapisy przywilejów i księgi miejskie pozwalają spojrzeć na miasteczka jak na elementy dawnego systemu handlu. W Jaśliskach działała komora celna; miasto miało prawo składu i jarmarków. Archiwum Państwowe w Przemyślu przechowuje księgę miejską z lat 1611–1646.

Historia a wyjście w teren

To księga historyczna, nie sprawdzona trasa piesza lub rowerowa. Przed wycieczką trzeba osobno ustalić aktualne szlaki, dostęp do zabytków i bezpieczne połączenia. Dawny przebieg handlu nie potwierdza dzisiejszej dostępności drogi.