PAMIĘĆ MIEJSCA / 16

Stare Maniowy · mała wystawa

Wieś zmieniła miejsce.

Dawne Maniowy znalazły się pod wodami Jeziora Czorsztyńskiego. Dzisiejsza wieś leży na zboczach Gorców. Między tymi dwoma miejscami są rzeczy, które przeniesiono — i historie, które nadal trzeba opowiadać.

Krajobraz Jeziora Czorsztyńskiego z zielonymi brzegami i górami w oddali
Jezioro Czorsztyńskie, 2015. Zdjęcie przedstawia zbiornik, nie ruiny dawnej wsi.
Fot. Grzegorz W. Tężycki · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · kadr przycięty.

Co zostało, co zmieniło miejsce

Wybierz czas i jeden wątek.

01 / Czas

02 / Wątek

Dawna wieś / Wieś

Miejsce pod wodą

Dawne Maniowy → teren dzisiejszego zbiornika

Stare Maniowy zostały całkowicie zalane wodami Jeziora Czorsztyńskiego. Patrząc na dzisiejszą taflę, widzimy krajobraz, który zastąpił teren zamieszkałej wsi. Ta zmiana obejmuje miejsce codziennego życia, nie tylko punkt na mapie.

Źródło: Gmina Czorsztyn — Maniowy

Porównanie opisuje losy miejsc i obiektu. Nie jest rekonstrukcją dawnego planu ulic.

Dwa miejsca. Jedna historia.

O Maniowach łatwo opowiedzieć jednym obrazem: wsią pod wodą. Taki obraz pomija jednak nową miejscowość i ludzi, którzy ją tworzyli. Gmina opisuje przeniesienie całej wsi na południowe zbocza Gorców. Zmieniła się zabudowa i położenie, nazwa pozostała.

Kaplica św. Sebastiana daje tej historii materialny punkt odniesienia. Przeniesiono ją razem z cmentarzem. Można więc zestawić utracone miejsce z obiektem, który przetrwał zmianę. Pamięć ma też inne nośniki: fotografie, film, rodzinne opowieści. Każdy wymaga własnego źródła i zgody na wykorzystanie.

  1. 1987–88

    Kaplica i cmentarz

    Drewnianą kaplicę św. Sebastiana przeniesiono z cmentarzem do Nowych Maniów. W dawnej wsi stała nad Dunajcem.

    Gmina: kaplica cmentarna
  2. 1993

    Nowy ośrodek gminy

    Maniowy stały się siedzibą Urzędu Gminy Czorsztyn. Dzisiejsza wieś funkcjonuje w nowym miejscu, pod Gorcami.

    Gmina: opis wsi
  3. 1974–2014

    Historia w albumie

    Taki zakres nosi album poświęcony Maniowom. Jego wydaniu towarzyszyła wystawa fotografii i spotkanie mieszkańców z historią miejscowości.

    Gmina: album i wystawa

Źródła wystawy

Miniwystawa. Pełny przewodnik potrzebuje jeszcze uzgodnionych z mieszkańcami fotografii archiwalnych i zweryfikowanego planu dawnej wsi. Ta opowieść nie wyznacza trasy ani dostępu do miejsc.