Las kształtował osady
Od zajęcia ubocznego
do osiedla smolarskiego
Park Narodowy „Bory Tucholskie” opisuje smolarstwo jako część rzemiosła leśnego Zaborów. W drugiej połowie XVI wieku wypalanie smoły było dodatkowym zajęciem chłopów. Samodzielne osiedla smolarskie pojawiły się na przełomie XVI i XVII wieku.
W źródle wymieniono piece w Dzięglu i Giełdonie, powstałe przed 1632 rokiem. Po wyczerpaniu okolicznych karczów część smolarni zmieniała się w osiedla rolnicze. Te wzmianki historyczne nie potwierdzają dzisiejszych reliktów ani ich lokalizacji w terenie.