Łódź / niewidoczna woda

Pod ulicami
płynie miasto.

Rzeki Łodzi nie zniknęły wraz z mostami. Część płynie w kanałach, część zdradzają stawy i spadki ulic. Wybierz rzekę i sprawdź, czego szukać na powierzchni.

01 / Wybierz ciek

Schemat poglądowy
Bez skali i lokalizacji kanału

Łódka: powierzchnia i ukryta wodaSchemat relacji powierzchni miasta i rzeki w krytym kanale. Nie przedstawia rzeczywistych wymiarów ani dokładnej lokalizacji.POWIERZCHNIA MIASTAPark Staromiejski · „Oko Śledzia”ŁÓDKA / KRYTY KANAŁPod Parkiem Staromiejskim od 1918 rokuWODA UKRYTA PRZED WZROKIEMŚlady pozostają na powierzchni.

Łódka — rzeka pod parkiem

Ponad 5 km jej biegu w granicach miasta znajduje się pod ziemią. Zasilają ją deszczówka oraz wody drenażowe. Park nie jest więc tylko zielenią nad kanałem: grunt pomaga dostarczać rzece wodę.

Twój ślad na powierzchni

W Parku Staromiejskim szukaj „Oka Śledzia” — szklanego wizjera, przez który można obserwować podziemny nurt. Rzekę ogląda się z powierzchni.

Opis Łódki w ZWiK · Warstwa wody odsłonięta
Czytanie powierzchni

Nie musisz schodzić pod ziemię,
żeby zobaczyć rzekę.

Najpierw przyjrzyj się terenowi. Łódka zostawiła dolinę, do której opadają między innymi ulice Źródłowa, Franciszkańska i Nowomiejska. Patrząc w dół ulicy, oglądasz także fragment starszego krajobrazu. To wskazówka, by szukać wody, choć sam nurt może być zakryty.

Potem spójrz na fabryki i stawy. Woda dawała energię maszynom i była potrzebna w produkcji tkanin. Dzisiejsza czerwona cegła opowiada tylko część tej historii. Drugą część tworzą cieki, które skierowano pod zabudowę.

Zdjęcie obok pokazuje odkryty odcinek Łódki w Parku Ocalałych w 2008 roku. Ta sama nazwa może oznaczać zarówno wodę widoczną w parku, jak i nurt zamknięty dalej w kanale.

Odkryta Łódka w Parku Ocalałych w Łodzi, z kładką nad wodą
Łódka na powierzchni / Park Ocalałych, 2008Fot. Arewicz · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. Kadr przycięty do pola zdjęcia; fotografia zachowuje licencję źródłową.
01 / WIZJER

Łódka: kanał z 1918 roku

Pod Parkiem Staromiejskim Łódkę ukryto w kanale w 1918 roku. „Oko Śledzia” daje widok na tę warstwę miasta, która zwykle pozostaje poza zasięgiem wzroku.

ZWiK: punkt obserwacyjny
02 / ENERGIA

Lamus: światło z korby

W punkcie obserwacyjnym w parku Kilińskiego korba napędza dynamo i lampę nad nurtem. Ten gest przypomina, że energię dla dawnych maszyn dostarczała tutaj płynąca woda.

ZWiK: „Szybki Lamus”
03 / STAWY

Jasień: widoczne przystanki

ZWiK wymienia stawy na Jasieniu w parkach Widzewskim, Nad Jasieniem i Reymonta oraz przy Przędzalnianej. Od ulicy Pięknej do ujścia rzeka płynie w odkrytym kanale.

ZWiK: współczesny Jasień

Źródła i dalszy trop