POGODA / KARKONOSZE

Eksplorator inwersji

Nad morzem chmur

W kotlinie mgła, wyżej błękit. Zmień układ powietrza i sprawdź, co dzieje się z temperaturą, gdy chłodna warstwa zostaje pod cieplejszą.

Ułóż warstwy powietrza

Wszystkie wysokości i temperatury na wykresie są przykładowe. Warstwa mgły została umownie połączona z dolną warstwą powietrza; nie obliczamy jej rzeczywistego zasięgu.

Temperatura z wysokością

Wysokość: m n.p.m. · temperatura: °C
Ilustracyjny profil temperaturyPomarańczowa linia pokazuje temperaturę. Poziomy znacznik wskazuje wysokość obserwacji. 180014001000600400 −8−32712
Profil temperaturyUmowna warstwa mgłyPoziom obserwacji
Ponad warstwą mgły

Na 1200 m w tym modelu jesteś 200 m powyżej jej górnej granicy.

Jak czytać ten widok

Najpierw temperatura.
Potem wilgoć.

Inwersja to odwrócenie typowego profilu: w pewnej warstwie temperatura rośnie wraz z wysokością. Cieplejsze powietrze nad chłodniejszym ogranicza pionowe mieszanie. Wykres skręcający w prawo podczas wznoszenia pokazuje właśnie taką warstwę. Definicja NWS.

01 / OCHŁODZENIE

Noc odbiera ciepło

Podczas pogodnej, spokojnej nocy podłoże traci ciepło, a powietrze tuż nad nim się ochładza. Słaby wiatr sprzyja utrzymaniu różnicy temperatur. To jeden z mechanizmów powstawania inwersji.

02 / NASYCENIE

Mgła potrzebuje wody

Mgła radiacyjna powstaje, gdy ochłodzenie doprowadzi wilgotne powietrze do nasycenia. Osłonięte doliny sprzyjają jej rozwojowi. Przełącz wilgoć: profil może pozostać odwrócony, choć mgła znika z modelu.

NWS o mgle radiacyjnej. Morze chmur może też wiązać się z rozległą warstwą niskich chmur i osiadaniem powietrza w wyżu. Ten eksperyment pokazuje zależność warstw, a nie wszystkie mechanizmy ich powstawania.

Poranne światło i chmury widziane z Równi pod Śnieżką w Karkonoszach
Równia pod Śnieżką — zdjęcie kontekstowe krajobrazu Karkonoszy, bez diagnozy typu chmur. Fot. ŠJů / Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0. Bez przycięcia; zmniejszenie do szerokości ekranu.

03 / KARKONOSZE

Dwa szczyty, dwie pogody

Badacze porównali obserwacje ze Śnieżki i Szrenicy. Opisali 21 września 1988 roku: Szrenica tkwiła we mgle, a na Śnieżce notowano małe lub umiarkowane zachmurzenie. Warstwa wilgotnego powietrza znajdowała się niżej od szczytu Śnieżki. To udokumentowany przykład, nie obietnica kolejnego poranka.

Odwrotna sytuacja też jest możliwa: napływ powietrza i jego wymuszone wznoszenie mogą okryć wyższy szczyt chmurą. Sama wysokość nie wystarczy do wyboru miejsca obserwacji.

Źródła i granice eksperymentu

  1. National Weather Service — What is a temperature inversion?: definicja, nocne ochłodzenie, ograniczone mieszanie.
  2. National Weather Service — Radiation Fog: nasycenie i mgła w dolinach.
  3. Urban, Migała, Pawliczek — usłonecznienie Karkonoszy: rzeczywiste obserwacje i odmienna pogoda Śnieżki oraz Szrenicy.