Jedna kropla solanki
Sól nie musi przybywać, żeby solanka stała się bardziej słona. Wystarczy, że ubędzie wody. Sprawdź to na próbce 100 gramów.
Ustaw swoją próbkę
Model ilustracyjny: odparowuje tylko woda, a cała sól zostaje. Suwaki nie przedstawiają pomiarów ciechocińskiej instalacji.
Stężenie rośnie 5 razy. Z 100 g solanki pozostaje 20,0 g roztworu, w tym 16,0 g wody.
Masa po zagęszczeniu = masa soli ÷ docelowy udział soli.
Gdzie znika woda?
Wybierz ogniwo drogi solanki.
Grzybek: początek drogi
Fontanna obudowuje źródło solankowe nr 11. Według Uzdrowiska Ciechocinek ujęcie ma 415 m głębokości i dostarcza solankę do tężni, a dalej do warzelni. Woda zaczyna tę drogę jako roztwór, nie jako gotowa sól. [2]
Mniej wody, ten sam ładunek
Przy tężniach łatwo zwrócić uwagę na rozmiar konstrukcji. Bilans pokazuje coś mniej widocznego: pracę wykonaną przez odparowanie. W naszym modelu cztery gramy soli są obecne zarówno na początku, jak i na końcu. Zmienia się masa roztworu, więc zmienia się udział soli. Podnieś docelowe stężenie i obserwuj, jak skraca się jasny pasek wody.
W Ciechocinku tężnie i warzelnia należą do jednego ciągu produkcji. Zagęszczoną solankę ogrzewa się w płaskich, otwartych naczyniach — panwiach. Podczas warzenia powstają kryształki soli; pracownicy zwani warzelnikami wybierają sól na drewniany parownik. Muzeum mieści się w części warzelni niewykorzystywanej do produkcji. [3]
Państwowy Instytut Geologiczny wymienia Ciechocinek wśród miejsc stosujących tradycyjną metodę panwiową. To dobre połączenie do obserwowania w terenie: tężnia pomaga zatężać roztwór, a warzelnia prowadzi go dalej ku stałemu produktowi. [1]
Procenty w kalkulatorze oznaczają udział masowy. Przy końcowym kryształku kończy się nasz bilans cieczy: nie modelujemy rozpuszczalności, temperatury, innych składników solanki ani strat soli. Wynik wyjaśnia zasadę zachowania masy; nie przewiduje wydajności warzelni.
Źródła i ich rola
- PIG–PIB: Warzelnictwo i wytwarzanie produktów zdrojowych — metoda panwiowa.
- Uzdrowisko Ciechocinek: Szlak Solankowy — ujęcie i powiązanie z tężniami.
- Muzeum Warzelni Soli — panwie, krystalizacja i praca warzelników.