NOTATNIK FENOLOGICZNY / 70

Mapa jesiennego koloru

Najpierw spójrz na drzewo, potem na kalendarz. Wybierz gatunek i etap, aby przeczytać jesień w jego liściach.

Co widzisz na drzewie?

Buk zwyczajny · Fagus sylvatica

ETAP 02 / 03

Bursztyn i miedź

Próbki są umowne; nie pokazują udziału kolorów w lesie.

Złote, pomarańczowe i czerwone odcienie mogą występować obok siebie. Porównaj kilka liści: jedna korona nie musi przebarwiać się równomiernie.

Jesienne drzewa i leśna droga w Puszczy Kampinoskiej
Puszcza Kampinoska, 21 października 2012. Zdjęcie archiwalne, nie obserwacja dzisiejszego koloru. Fot. Aga Viburno / Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0. Bez kadrowania.

Trzy rzeczy, które warto zauważyć

Żółć już czeka w liściu

Gdy ubywa zielonego chlorofilu, łatwiej dostrzec żółte ksantofile i pomarańczowe karoteny. Czerwienie wiążą się z antocyjanami. Kolor jest skutkiem zmian w liściu, a krótsze dni i chłodniejsze noce są częścią sezonowego sygnału. Nie każde drzewo odpowiada jednak w tym samym tempie. [4]

Sprawdź, jaki to dąb

Dąb szypułkowy ma zaokrąglone klapy liścia i krótkie ogonki. Jesienią często przybiera odcienie żółto-brązowe. Nie zakładaj, że każdy dąb musi być czerwony: gatunek ma znaczenie. Buk daje z kolei złote, pomarańczowe i czerwone barwy; jego gładka, szara kora pomaga rozpoznać drzewo. [2] [3]

Brąz nie zawsze znaczy jesień

Susza może przyspieszać żółknięcie; lokalne przymrozki i silny wiatr także wpływają na przebieg sezonu. IMGW obserwuje żółknięcie oraz opadanie brzozy brodawkowatej i lipy drobnolistnej. Przy kasztanowcach trzeba dodatkowo odróżniać sezonowe zmiany od uszkodzeń przez szrotówka. Dlatego obserwuj zdrowe liście i zapisz, co naprawdę widzisz. [1]

Skąd pochodzą informacje

[1] IMGW: przesunięcia sezonów — fazy, regiony i wpływ pogody.

[2] Nadleśnictwo Grodziec: dąb szypułkowy — cechy liścia i barwa.

[3] Nadleśnictwo Piaski: miesiąc drzew — kora i jesienne barwy buka.

[4] Echa Leśne, jesień 2022, s. 37 — barwniki i opadanie liści.