Pamięć miasta / 18
Jastrzębie-Zdrój przed kopalniami

Miasto pamięta Zdrój.

Zanim pojawiły się szyby i osiedla, przyjeżdżano tu do solanki, kąpieli i parkowej muzyki. Zmień epokę, a potem wybierz obiekt: ta historia ma więcej niż jeden moment przełomu.

Park Zdrojowy w Jastrzębiu-Zdroju, fotografia z 2012 roku
Park Zdrojowy, 2012. Zachowany punkt odniesienia.Fot. Marcin Konsek / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0. Kadr przycięty; fotografia nie jest widokiem archiwalnego kurortu.
XIX wiek – połowa XX wieku

Park organizuje codzienność

Pijalnia była miejscem pobierania solanki i spotkań, a jej górna kondygnacja służyła orkiestrze. Kąpiele, spacer i życie towarzyskie tworzyły wspólny rytm kurortu.

1948Odbudowana pijalnia znów przyjmuje gości.
19624 grudnia: otwarcie kopalni Jastrzębie.
196330 czerwca: Jastrzębie-Zdrój uzyskuje prawa miejskie.
1994Koniec działalności uzdrowiska.
2011Decyzja o rozbiórce dawnej pijalni i budowie nowego pawilonu.
Dawny kurort / obiekt 01

Solanka i muzyka

Dawna pijalnia łączyła dwie funkcje: na dolnym poziomie podawano wodę, wyżej grała orkiestra. Miejski opis pokazuje też przebudowy pawilonu — jego forma zmieniała się jeszcze przed epoką kopalń.

Zobacz źródło tego śladu

Przemiana miała tempo

Po Jastrzębiu otwarto Moszczenicę (1965), Zofiówkę (1969) i Borynię (1971). To seria zmian, a nie jedna kreska oddzielająca zdrojowisko od przemysłu. Sama pijalnia była po wojnie odbudowana, później zmieniła przeznaczenie, a jej następca nawiązuje do wcześniejszych form. [1–2]

Przedmiot potrafi zatrzymać czas

W Galerii Historii Miasta wystawa „Jastrzębie-Zdrój – Perła uzdrowisk śląskich” przybliża międzywojenny kurort przez dokumenty, zdjęcia i pamiątki. Jednym z eksponatów jest marmurowa wanna z 1862 roku. To dobry następny krok: zestawić widoczny park z materialnym śladem dawnych kuracji. [4]

Źródła i ich zakres