Maniowy · dolina Dunajca

Ostatni dzień przed zalaniem

„Ostatni” ma tu trzy adresy. Każdy jest innym zdarzeniem, więc ich daty nie konkurują.

Pokazano wszystkie trzy znaczenia. Przejdź do opisu ↓

Schemat pojęciowy (rysunek własny V3, nie dokument i nie mapa). Jedna dolina, trzy znaczenia „ostatniego dnia”. Bez skali, wysokości i osi czasu: położenie na rysunku nie mówi, co było wcześniej. Strzałka oznacza zmianę miejsca, nie trasę.

Co mówi materiał o każdym znaczeniu

Trzy rozdziały, trzy różne zdarzenia. Redakcja nie uśrednia ich dat, nie liczy odstępu i nie rozstrzyga, które „ostatnie” jest właściwe. Różne znaczenia nie muszą się wykluczać.

Ostatni dzień rodziny w domu

brak daty w materiale

Autoryzowana wypowiedź: brak. To puste miejsce, nie cytat. Wypowiedź wymaga zgody osoby — także na publiczne zestawienie z inną relacją.

Komentarz redakcjiTo znaczenie wskazuje brief tematu, nie dokument. W materiale nie ma relacji, zgody ani dokumentu z datą, więc redakcja nie podaje dnia i nie opisuje, jak wyglądał. Poprzednie „modele” z V2 (wóz z dobytkiem, ok. 1982 r.) miały założoną datę bez źródła i zostały odjęte.

Czy to to samo zdarzenie co pozostałe? Nie. Dotyczy jednego domu, a nie wsi ani doliny. Brak daty uniemożliwia też ustawienie go obok innych.

Granica: bez relacji nie wiadomo, czy dla rodzin istniał wspólny dzień.

Źródło: brak.

Ostatni dzień wsi na dawnym miejscu

lata 70.–80. XX w. — przedział, nie jeden dzień

Autoryzowana wypowiedź: brak. To puste miejsce, nie cytat.

Komentarz redakcjiGmina Czorsztyn opisuje przeniesienie Maniów na zbocza Gorców; zakres lat pochodzi z opisu V2 i wymaga sprawdzenia w źródle. Według tego opisu drewniana kaplica św. Sebastiana (obiekt z 1772 r.) została przeniesiona na nowy cmentarz. Rok 1772 to wiek obiektu, nie data przeniesienia — tej daty w materiale nie ma.

Czy to to samo zdarzenie co pozostałe? Nie. To zmiana miejsca całej wsi, rozciągnięta w czasie. Nie jest wyjazdem jednej rodziny ani napełnieniem zbiornika i nie rozstrzyga, kiedy skończył się którykolwiek dom.

Granica: nie wskazuje dnia wyjazdu żadnej rodziny.

Źródło do sprawdzenia: Maniowy — Gmina Czorsztyn

Ostatni dzień doliny bez zbiornika

1997 r. — rok, nie jeden dzień

Autoryzowana wypowiedź: brak. To puste miejsce, nie cytat.

Komentarz redakcjiV2 podaje rok 1997 dla zbiornika (Jezioro Czorsztyńskie). To data wody w dolinie, nie dzień opuszczenia domów. V2 nie wskazuje źródła tej daty — trzeba je uzupełnić, zanim data zostanie uznana za sprawdzoną.

Czy to to samo zdarzenie co pozostałe? Nie. Woda w dolinie to inne zdarzenie niż przeniesienie wsi. V2 twierdzi, że zbiornik napełniono lata po wyprowadzce pierwszych rodzin; to twierdzenie V2, jeszcze niesprawdzone.

Granica: mówi o tafli jeziora, nie o końcu życia społecznego wsi.

Źródło: do wskazania (nie ma go w materiale V2).

Zdarzenie, wspomnienie, publikacja — trzy różne daty

Gdy w Atlasie pojawi się autoryzowana relacja, każda dostanie te trzy daty osobno. Zlanie ich w jedną uczyniłoby z każdej rozmowy „dowód” w sporze, którego nikt nie zgłosił.

Zdarzenie: Kiedy coś się stało: wyjazd, przeniesienie, napełnienie zbiornika. Dziś: przedział lat 70.–80. XX w. i rok 1997, oba z opisu V2 i do sprawdzenia. Dla domu rodziny: brak.
Wspomnienie: Kiedy i przez kogo ktoś o tym opowiedział lub napisał. To data pamięci, nie zdarzenia. Dziś: żadnego wspomnienia w materiale.
Publikacja: Kiedy wypowiedź pokazano publicznie i na jakiej zgodzie. Zgoda na cytat nie musi obejmować zestawienia go z cudzą pamięcią. Dziś: album „Maniowy 1974–2014” i film Zapora to rocznicowe opracowanie gminy (wg V2). Lata 1974–2014 są ramą dokumentacji, nie dniem końca. Data wydania albumu nie jest podana w materiale i nie wiadomo, czy zawiera relacje mieszkańców.

Czego jeszcze nie ma

Strona nie wstawia ozdobnego skanu, wymyślonych zdjęć sprzed zalania ani dialogu mieszkańców. Według V2 jednostka dokumentacyjna w zasobie „Szukaj w Archiwach” była w toku kwerendy niedostępna. Do uzupełnienia, każde z osobną zgodą lub sprawdzeniem praw:

autoryzowane relacje, ze zgodą na cytat i na publiczne zestawienie,
dokument, który pomaga datować (z oznaczoną jednostką i prawami),
dwie datowane fotografie z autorem, datą wykonania i prawami,
źródła dla roku 1997, dla przedziału lat 70.–80. i dla daty przeniesienia kaplicy.

Album obiektów Maniów jest osobnym tematem w katalogu (według noty pilotażowej: projekt 053, do sprawdzenia) — tu go nie powtarzamy.

Co odjęto z V2

V2 jest roboczą wersją z oczekującą poprawką; ten szkic nie zakłada, że jej treści są poprawne.

Detektor rozbieżności jako sędzia pamięci — odjęty. Zastąpiło go jedno pytanie przy każdym znaczeniu: czy to to samo zdarzenie?
Formularz własnej relacji i zapis w przeglądarce — odjęte. Zbieranie świadectw wymaga osobnego procesu zgody; strona niczego nie zapisuje.
Schematy z datami „ok. 1982” i „ok. 1988”, czwarte znaczenie (wyburzenia) i „ok. 15 lat odstępu” — odjęte; daty były założeniem bez źródła.
Suwak „dawne / nowe położenie” — zastąpiony schematycznym przekrojem doliny, bez dat.
Zdjęcie jeziora z zewnętrznego adresu — nie ładowane (strona działa offline); jest współczesne i nie datuje żadnego końca.

Źródła do dalszej weryfikacji

Przejęte z V2 jako wskazówki. W tym przebiegu żadnego z nich nie otwierano.

Maniowy — Gmina Czorsztyn: opis przeniesienia wsi i kaplicy św. Sebastiana (wg V2).
Album Maniowy 1974–2014 — archiwalny serwis gminy: wystawa, spotkanie mieszkańców, film Zapora (wg V2).
Fotografia Jeziora Czorsztyńskiego (2015), Wikimedia Commons: V2 podaje autora Grzegorza W. Tężyckiego i CC BY-SA 4.0; tu nie użyta.
„Szukaj w Archiwach”: w materiale brak adresu konkretnej jednostki.