← Katalog · #024 Szkic V3 / B

Sowiogórska kolej zębata

Przesuń pochylenie i zobacz, kiedy przyczepność przestaje wystarczać. Ciężar zawsze spada pionowo.

55 ‰ = 55 m wzniesienia na 1000 m w poziomie (definicja). Kąt klina jest przerysowany ×6.

Klin pochylenia z wagonem i pionowym ciężarem Własny schemat poglądowy, nie profil linii. Trójkątny klin: tor opada w prawo pod kątem przerysowanym sześciokrotnie. Na torze mały skład, z jego środka pionowa strzałka ciężaru Q do podstawy. Cienkie strzałki pokazują tylko kierunki T wzdłuż toru i N prostopadle. Czerwona listwa wzdłuż toru oznacza zębatkę w modelu. Klin pochylenia, kadr telefonu Ten sam własny schemat poglądowy w ciaśniejszym kadrze: skład na przerysowanym nachyleniu, pionowy ciężar Q, cienkie kierunki T i N oraz czerwona listwa zębatki.
  • Q = 588 kN — cały skład 60 t, pionowo
  • T — kierunek T, wzdłuż toru
  • N_nap — kierunek N_nap, prostopadle do toru
  • α rysunku 18,3° (×6) · rzeczywiste 3,15°
Pochylenie toru55 ‰
Zębatka
Limit
  • 32,3T · ciągnie w dół, kN
  • 27,4+4,9szyna + zębatka, kN
  • 4,9/80limit zębatki, kN
Trzy słupki: ciągnie w dół, trzyma szyna, limit zębatki Własny wykres modelu. Pierwszy słupek to siła T w dół toru. Drugi to przyczepność kół, a nad nią czerwona część przejęta przez zębatkę; przerywany obrys oznacza brakującą siłę. Trzeci słupek to rurka limitu zębatki wypełniana czerwienią proporcjonalnie do wykorzystania limitu. Przerywana pozioma linia to poziom T. Wartości liczbowe są w liście nad wykresem. T F_adh+ F_zęb F_zęb/ limit

skala słupków: 1 kN = 4,4 jedn. · skład 60 t (założenie)

Przyczepność daje 27,4 z 32,3 kN. Brakujące 4,9 kN przejmuje zębatka (6% limitu 80 kN).Wynik modelu statycznego — nie ocena bezpieczeństwa ani rozkład jazdy.

Jak czytać słupki

T — ciągnie w dół. Składowa ciężaru wzdłuż toru: T = Q·sin α. Q to ciężar całego składu i jest zawsze pionowy; nachylenie toru zmienia tylko to, jak dzielimy go na T (wzdłuż toru) i składową prostopadłą Q·cos α, której słupki nie pokazują. Przy 55 ‰ T to ok. 5,5% ciężaru.

F_adh — trzyma szyna. F_adh = µ·N_nap, gdzie N_nap to nacisk samych kół napędnych (28 t, ok. 274 kN), a nie całego składu. W modelu µ = 0,10, czyli ok. 27,4 kN. Gdy słupek szyny jest niższy niż poziom T, brakuje siły.

F_zęb — zębatka. Przejmuje max(0, T − F_adh), lecz tylko do przyjętego limitu. Czerwona rurka pokazuje, ile limitu zajmuje. Gdy limit jest za mały (4 kN), przerywany obrys pokazuje to, czego brakuje, i model nie zalicza podjazdu.

Stałe porównanie, 55 ‰ i 60 t. Bez zębatki: T 32,3 kN wobec F_adh 27,4 kN — brakuje 4,9 kN. Z zębatką (limit 80 kN): przejmuje 4,9 kN, ok. 6% limitu. Ten sam skład i te same założenia.

Wiadukt: bez zdjęcia w szkicu

wysokość wiaduktu wg PTTK, dane z V1/V2 — do weryfikacji

Brak dokumentu w szkicuFotografię wskazywała V2 (Wikimedia Commons, Tomasz Leśniowski, CC BY-SA 4.0). Nie jest tu osadzona: prototyp działa offline, a plik i licencja nie zostały w tym przebiegu sprawdzone. Klin powyżej to schemat modelu, nie rysunek wiaduktu.

PTTK ostrzega przed wejściem na wiadukt z powodu braku barierek (informacja ze źródła do sprawdzenia). Wiadukt powstał w 1901 roku wg tego samego źródła.

Linia w czterech datach

1900 — Dzierżoniów–Srebrna Góra. 1902 — przedłużenie do Ścinawki Średniej, na odcinku Srebrna Góra–Wolibórz część toru z zębatką. 1903 — Radków. 1931 — zamknięcie górskiego odcinka, tory rozebrano w 1934. (Daty z V1/V2, w tym przebiegu niezweryfikowane.)

Źródła do dalszej weryfikacji

Odnośniki przeniesione z V2; w tym przebiegu ich nie otwierano.

Granice: model nie wyznacza historycznych prędkości ani bezpieczeństwa eksploatacji. Pochylenie, przyczepność, masy i limit zębatki wymagają osobnych podstaw.