Piasek. Wiatr. Las.

Wydmy
w środku lądu

W Kampinosie las skrywa dawną pracę wiatru. Niewielkie podejście potrafi przenieść cię z wilgotnego obniżenia na suchy, piaszczysty grzbiet. Przeczytaj ten krajobraz od podłoża.

Odsłonięty piasek wydmy w Kampinoskim Parku Narodowym, otoczony lasem
Wydma w KPN. Fot. Przemek Pietrak · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0. Kadr do proporcji 16:9; fotografia nie identyfikuje konkretnego przystanku.

Jedna wydma, różne warunki

Wybierz miejsce na przekroju i warstwę, której chcesz się przyjrzeć.

Schemat · bez skali
Schemat przekroju wydmy i jej podnóżaŁagodny stok dowietrzny prowadzi na grzbiet, a stromy stok zawietrzny opada ku obniżeniu. Niebieska przerywana linia to umowny poziom wody gruntowej, bliższy powierzchni w obniżeniach. woda gruntowa — położenie umowne łagodny stokstromy stok bliżej powierzchnigłębiej pod grzbietembliżej powierzchni wilgotne obniżeniebór na wydmiewilgotne obniżenie ZACHÓDWSCHÓD
Niebieska linia: umowny poziom wody gruntowej. Przekrój poglądowy objaśniający proces. Nie przedstawia profilu konkretnej wydmy ani pomiarów poziomu wody.

01 / Rzeźba i piasek

Skąd zabrano piasek?

Wiatr nie tylko usypywał wzniesienia. Wywiewał też piasek z obniżeń — mis deflacyjnych. Niekiedy docierał aż do poziomu wody gruntowej. W takim miejscu mogło rozwinąć się torfowisko.

01Najpierw rzeka

Piasek dostarczyła dawna Wisła. Wiatr kształtował wydmy na opuszczonych, osuszonych tarasach rzecznych pod koniec ostatniego zlodowacenia. Morze nie było do tego potrzebne.

02Wiatr zostawił podpis

Dominowały wiatry zachodnie i północno-zachodnie. Czoła wydm parabolicznych kierują się na wschód, a ramiona pozostają po stronie zachodniej. Przekrój pokazuje tylko jeden wymiar tej formy.

03Las zatrzymał ruch

Roślinność utrwaliła piasek i zachowała rzeźbę. Późniejsze wycinanie lasów potrafiło ponownie uruchomić wydmy. Dzisiejszy las pomaga zrozumieć, dlaczego dawna forma nadal jest czytelna.

04Sucho i mokro obok siebie

Przy przystanku „Wydma” ścieżki „Do Starego Dębu” park opisuje bezpośrednie sąsiedztwo wydmy i bagna. U podnóża teren przez znaczną część roku bywa zalany wodą.

POMYSŁ NA OBSERWACJĘ

Do Starego Dębu

3,7 km12 przystanków · według broszury KPN

Ścieżka zaczyna się w Dziekanowie Leśnym i biegnie wzdłuż zielonego szlaku. Przystanek 10 poświęcono wydmie. To propozycja, by porównać bór na wyniesieniu z mokrym obniżeniem z udostępnionej drogi.

Przy zmianie podłoża zatrzymaj się i odpowiedz: czy teren wznosi się, czy opada? Czy widzisz piasek, ściółkę, czy wodę? Po deszczu i wiosną część trasy może być podmokła. Przed wyjściem sprawdź komunikaty parku i kieruj się oznakowaniem.

Broszura ścieżki KPN (PDF)