Wariant A: Grunt suchy przed deszczem
1,3× baza
0h (Opad)
12h
24h (Dzień po)
48h
72h
W 24. godz.: odpływ opadający, bliski stanowi wyjściowemu.
Hydrologia małych zlewni fliszowych · V2
Wodospady
dzień po ulewie
Dlaczego ten sam deszcz po tygodniu suszy ledwie ożywia potok, a na nasyconym gruncie wywołuje rwący nurt utrzymujący się przez całą dobę? Zestaw dwa warianty uwilgotnienia na wspólnej osi czasu.
Model dydaktyczny · W projekcie brak danych pomiarowych
Przesuwaj suwak lub wybierz kluczowy moment wezbrania:
Podwójny rytm potoku: zestawienie hydrogramów
Pionowa linia synchronizuje oba warianty względem tego samego momentu opadu. Sprawdź opóźnienie kulminacji i czas trwania spływu podpowierzchniowego.
Wariant B: Grunt nasycony przed deszczem
2,3× baza
0h (Opad)
12h
24h (Dzień po)
48h
72h
W 24. godz.: podwyższony odpływ podpowierzchniowy.
Krotność fali (B / A)
1,8×
Tyle razy silniejszy odpływ w B
Różnica bezwzględna
+1,0×
Nadwyżka ponad poziom bazowy
Opóźnienie kulminacji
+1,8 h
Późniejszy szczyt w wariancie B
Wpływ retencji glebowej
Aktywna
Brak pojemności w B wydłuża spływ.
Poglądowy schemat zachowania strugi na skalnym progu
Schematyczny model zależności: jak zmienny odpływ wpływa na widoczność skalnych nierówności i dynamikę wody. Rzeczywisty opis Olchowatego (wodospad ześlizgowy 3,7 m) znajduje się w sekcji udokumentowanych miejsc poniżej — niniejszy rysunek jest wyłącznie ilustracją zjawiska, a nie profilem geodezyjnym konkretnego progu.
Wybór podglądu na schemacie progu
Wariant B (grunt nasycony) w 24. godz.: umowny przepływ 2,3× bazy. Zwiększona struga wypełnia zagłębienia skalne, a pod progiem rośnie strefa zawirowań. Ilustracja schematyczna.
Ograniczenia przyjętego modelu
Brak pomiarów terenowych w projekcie
Niniejszy projekt nie dysponuje pomiarami terenowymi ani danymi stacyjnymi dla potoków okolic Komańczy. Wszystkie prezentowane wartości są wyłącznie wynikiem umownego modelu matematycznego.
- Brak danych empirycznych: Projekt nie opiera się na zarejestrowanych seriach przepływu, lecz na teoretycznym hydrogramie o z góry przyjętych parametrach.
- Zmienność lokalna: Rzeczywisty opad w terenie górskim i spływ w dolinach podlegają lokalnym czynnikom, zatorom i retencji, których prosty wzór nie uwzględnia.
- Parametry umowne: Czasy 4 h (narastanie), 16 h i 27 h (zanik) to jawne, stałe parametry dwóch krzywych porównawczych, a nie prognoza dla konkretnego potoku.
Adnotacje użytkownika
Własne znaczniki na osi czasu
Możesz oznaczyć wybrany czas na osi hydrogramu, aby zapamiętać moment do porównania. Zaznaczenie czasu przez użytkownika to jego osobista notatka na wykresie, a nie obiektywny detektor wiarygodności danych.
- Brak dodanych znaczników. Kliknij przycisk powyżej, aby dodać punkt do osi hydrogramu.
Terenowy notatnik obserwacji kaskad
Zapisuj własne notatki z legalnych punktów widokowych w okolicach Komańczy. Dane przechowywane są wyłącznie w Twojej przeglądarce (klucz atlas-v2-113).
Zarejestrowane obserwacje (0)
- Brak wpisów w notatniku. Wprowadź pierwszą obserwację po lewej stronie.
Trzy miejsca, różne progi
01
Olchowaty · Duszatyn
Próg jest pomnikiem przyrody. Publikacja parków krajobrazowych opisuje wodospad ześlizgowy na masywnym bloku piaskowca, o wysokości 3,7 m. Woda płynie po nachylonej powierzchni z bruzdami erozyjnymi; poniżej są kolejne, mniejsze stopnie. Przy mniejszym przepływie łatwiej dostrzec samą budowę progu. [2]
02
Dołżyczka · okolice Komańczy
Nadleśnictwo wymienia kaskadę Dołżyczki jako pomnik przyrody. To dobry przykład, że wodospad nie musi mieć postaci pionowego skoku: w krajobrazie potoków liczą się także skalne progi i kaskady. Podwyższony przepływ zmienia ich wygląd, ale nie jest zaproszeniem do zejścia nad wodę. [1]
03
Dynysów · Mików
Oficjalny leśny przegląd wskazuje dwa wodospady na niewielkim potoku Dynysów. Nie przypisujemy im wysokości ani gwarantowanego dojścia. Sam fakt istnienia kaskad mówi mniej o widoku następnego dnia niż ilość deszczu i reakcja całej zlewni. [1]
Woda pamięta wcześniejszy deszcz
Nasycony grunt przyjmuje mniej dodatkowej wody, więc większa część opadu może trafić do potoków. Znaczenie mają też nachylenie terenu, podłoże i rozkład deszczu w zlewni. Zasilanie podpowierzchniowe może utrzymywać się po zakończeniu opadu. Dlatego identyczna suma deszczu nie daje wszędzie identycznego przepływu. [3]
Odpowiedzialność w terenie: Po ulewie sprawdź aktualne ostrzeżenia i komunikaty zarządcy terenu. Nie wchodź do koryta, nie przekraczaj wezbranego potoku i nie podchodź do krawędzi progu. Silniejszy szum ani jaśniejsza woda nie potwierdzają bezpiecznych warunków. Niniejszy notatnik celowo nie rekomenduje terminów wyjścia.
Podstawa notatnika i źródła
- Nadleśnictwo Komańcza: Wodospady okolic Komańczy — przykłady potoków i wpływ wezbrania na wygląd, 2021.
- Zespół Karpackich Parków Krajobrazowych: Pomniki przyrody nieożywionej — budowa progu Olchowatego, s. 34–35.
- USGS: Surface Water in Hawaii — ogólne procesy odpływu i zasilania podpowierzchniowego; model nie przenosi lokalnych danych hawajskich do Komańczy.
Założenia modelu matematycznego: równanie wykładnicze ze stałą narastania 4 h oraz stałymi zaniku 16 h (suchy grunt) i 27 h (mokry grunt). Przepływ bazowy Q=1. Wykresy i mnożniki mają charakter dydaktyczny. W projekcie brak danych pomiarowych.