Program relacyjny dawnego zdroju Model relacji

SławinekKurort, który stał się ogrodem.

Dzisiejszy Ogród Botaniczny UMCS kryje historię kąpieli mineralnych, kuracjuszy i parku uzdrowiskowego. Dawny kurort nie zniknął jednak w jednym momencie: woda mineralna zanikła w 1960 roku, dworek odtworzono w latach 1969–1972 na autentycznych piwnicach, aleja lipowa zyskała schody w 1974 roku, a park przekształcono w kolekcje dydaktyczne.

Mechanizm badawczy · Rekonstrukcja warstwowa Model relacji z V1

Afisz funkcyjno-przestrzenny Sławinka

Wybierz epokę, aby zobaczyć, jak zmieniał się status poszczególnych obiektów kurortu i ogrodu. Poniższy diagram jest abstrakcyjnym schematem wzajemnych relacji wymienionych w V1 (bez orientacji geograficznej i bez fikcyjnych rzutów): obiekty o wysokiej pewności posiadają ciągłość materialną w Ogrodzie UMCS, natomiast strefy wanien, pensjonatów i ujęć są oznaczone jako przybliżone.

Wybierz rok / horyzont czasowy kurortu: Oś czasu V1

Początek lat 80. XIX wieku

Najlepsze lata zakładu kąpielowego

Sławinek ma już zakład kąpielowy, domy dla kuracjuszy i restaurację. Po rozbudowie przez Stanisława Mędrkiewicza na początku lat 80. XIX wieku przeżywa swój najlepszy okres.

Patrząc na park, pomyśl o jego dawnej roli: zieleni towarzyszącej pobytowi kuracyjnemu.

Filtruj funkcje: Filtr

Abstrakcyjny diagram relacji przestrzennych

Schemat relacyjny bez kierunków

Linia ciągła: wysoka pewność (obiekt zachowany / zrekonstruowany w Ogrodzie UMCS)

Linia przerywana: strefa relacyjna (orientacyjne położenie z opisów tekstowych V1)

Wysoka pewność położenia Stan: Ośrodek kurortu

Dworek Kościuszków

Rola w wybranej epoce:

Centralna rezydencja majątku i serce kurortu Sławinek.

Stan materialny i substancja:

Historyczny dwór w otoczeniu kuracyjnym.

Jak czytać to miejsce w Ogrodzie:

Oglądana dziś bryła przypomina skalę dawnej rezydencji, ale jest powojenną rekonstrukcją wzniesioną na autentycznych dawnych piwnicach.

Fakt źródłowy (zgodny z V1):

„Obecny Dworek Kościuszków jest rekonstrukcją z lat 1969–1972, wzniesioną na dawnych piwnicach. To ważna różnica: oglądamy materialną pamięć dworu, a nie budynek zachowany w całości z czasów kurortu.”

Źródło: UMCS — Historia Dworku Kościuszków

Zestawienie ewolucyjne · Wszystkie strefy Macierz czasu V1

Matryca przekształceń przestrzennych Sławinka

Prześledź losy każdego udokumentowanego elementu dawnego uzdrowiska w przekroju kluczowych dat od 1819 roku po współczesność.

Obiekt / Strefa	1819 · Odkrycie	Lata 1880. · Rozkwit	1960 · Zanik wód	1965 · Powstanie Ogrodu	Od 1974 · Stan obecny
Dworek KościuszkówWysoka pewność	Dwór majątku Pawła Wagnera; odkrycie wody żelazistej w pobliżu.	Główna rezydencja majątku i serce kurortu.	Historyczne piwnice i relikty dworku.	Zagospodarowanie terenu pod Ogród UMCS (od 1963).	Rekonstrukcja 1969–1972 na dawnych piwnicach; obiekt UMCS.
Łazienki mineralnePrzybliżona	Wagner zakłada łazienki z wannami mineralnymi.	Rozbudowa przez Stanisława Mędrkiewicza.	Kres funkcji po zaniku wód zdrojowych.	Obszar włączony w zarys kolekcji botanicznych.	Stan nieustalony w V1 (udokumentowane w XIX w., brak reliktów w V1).
Źródła żelazistePrzybliżona	Naturalne wypływy z żelazem w pobliżu dworku.	Czynne zasilanie kąpieli mineralnych.	Całkowity zanik po wykopaniu studni na Woli Sławinkowskiej.	Brak wypływu wód zdrojowych.	Trwale wygasłe; nie tożsame ze współczesnym stawem.
Aleja lipowaWysoka pewność	Trakt i dojazd do dworku w majątku.	Droga dojazdowa wiązana przez UMCS z 2. poł. XIX w.	Zachowany drzewostan dawnej drogi dojazdowej.	Aleja włączona w szkielet kompozycji Ogrodu.	W 1974 r. otrzymała schody; ciąg spacerowy.
Domy kuracjuszy i restauracjaPrzybliżona	Brak bazy pensjonatowej (początek kurortu).	Domy dla kuracjuszy i restauracja Mędrkiewicza.	Brak wzmianki o powojennej kontynuacji kurortu.	Parcela włączona w kolekcje roślinne.	Stan nieustalony w V1 (udokumentowane w XIX w., brak reliktów w V1).
Park i kolekcje OgroduWysoka pewność	Park dworski Wagnera wokół dworku.	Zieleń towarzysząca pobytowi kuracyjnemu.	Opuszczona zieleń po upadku kurortu i zaniku wód.	Powołanie Ogrodu Botanicznego (22–23.02.1965).	Udostępniony 30.04.1974 r.; edukacja i bioróżnorodność.

Dla odwiedzających Ogród · Notatnik lokalny Pamięć przeglądarki

Karta terenowa odczytania Sławinka

Będąc w Ogrodzie Botanicznym UMCS, możesz odznaczyć elementy, które potrafisz wskazać w terenie, zapisać własną obserwację i sprawdzić bilans materialnej ciągłości miejsca. Wpisane dane pozostają wyłącznie w Twojej przeglądarce (klucz atlas-v2-97).

Sprawdzenie reliktów w terenie

Zaznacz obiekty zweryfikowane wzrokowo podczas spaceru po Ogrodzie:

Dworek Kościuszków Zrekonstruowana w latach 1969–1972 bryła wzniesiona na oryginalnych piwnicach.

Aleja lipowa ze schodami Schody wybudowane w 1974 r. w osi dawnej XIX-wiecznej drogi dojazdowej.

Współczesny staw Ogrodu Współczesny zbiornik parkowy (świadomość, że nie jest to dawne źródło mineralne).

Strefa dawnych wanien i źródeł (pamięć) Zrozumienie, że źródła żelaziste wygasły w 1960 r., a stan wanien jest w V1 nieustalony.

Bilans statusu obiektów wg źródeł V1 Podział ścisły

Klasyfikacja 6 udokumentowanych obiektów Sławinka:

1 Potwierdzona rekonstrukcja (dworek na piwnicach)

2 Potwierdzona zmiana (aleja lipowa, park)

1 Potwierdzony zanik (źródła mineralne w 1960 r.)

2 Stan nieustalony w V1 (wanny, pensjonaty)

Własna notatka ze spaceru (teren Ogrodu UMCS):

Ostatnio zapisana notatka lokalna:

Brak zapisanych notatek w tej sesji.

Staw otoczony drzewami i krzewami w Ogrodzie Botanicznym UMCS w Lublinie — Staw w Ogrodzie Botanicznym UMCS Zdjęcie z 10 czerwca 2009 r., nie widok dawnego źródła mineralnego. Fot. Klaudiax33 · Wikimedia Commons · CC BY 3.0. Bez kadrowania.

Refleksja krajobrazowa

Nie wszystko znika naraz.

Funkcja miejsca może odejść wcześniej niż jego nazwa czy parkowy charakter. Na Sławinku źródła, zakład kąpielowy i ogród mają zupełnie różne daty w swojej historii.

Woda mineralna zanikła nagle w 1960 roku po wykopaniu studni głębinowej na Woli Sławinkowskiej. O losach budynków kąpielowych i pensjonatów źródła z V1 milczą — nie wolno z tego braku wnioskować o całkowitym zniszczeniu fundamentów. Dworek przetrwał jako materialne piwnice, na których dopiero w latach 1969–1972 postawiono rekonstrukcję. Aleja lipowa zachowała drzewa z drugiej połowy XIX wieku, ale w 1974 roku zyskała schody i spacerową rolę.

Dlatego nie wystarczy jedna fotografia ani jedna tablica, by opowiedzieć tę przestrzeń. Współczesny staw jest ozdobą ogrodu dydaktycznego, a nie pamiątką po leczniczych kąpielach Wagnera.