Dawne siedlisko w dnie doliny
Podstawowa, zwarta zabudowa wsi znajdowała się w dnie doliny Skawy. Lokacja Skawiec nastąpiła w 1422 roku. Układ przestrzenny kształtował się wzdłuż koryta rzeki przez stulecia.
Dokumentacja ciągłości toponimicznej i przestrzennej
Powstanie Jeziora Mucharskiego zalało podstawową zabudowę Skawiec i Zagórza, lecz obie miejscowości nadal istnieją. Ta czytelnia rozdziela dawną lokalizację siedlisk, moment hydrotechnicznej zmiany oraz współczesne trwanie nazw i osadnictwa.
Toponim: Skawce i Zagórze nadal funkcjonują w urzędowej ewidencji gminy Mucharz.
Zalanie dna doliny nie wymazało obu miejscowości jako jednostek osadniczych.
Społeczność: Na 31.12.2025 r. w Skawcach zameldowanych jest 445 osób, a w Zagórzu 29.
Część mieszkańców zyskała nowe domy (m.in. osiedle Borowina Skawiecka); dane te opisują stan obecny, a nie liczbę przesiedlonych.
Geometria przestrzeni: Dawne skupiska w dnie doliny znalazły się w czaszy zbiornika.
Współczesne adresy to nowe osiedle (Borowina) oraz stoki wzniesień (m.in. Jaroszowicka Góra).
Substancja budowlana: W udostępnionym pakiecie źródeł brak ewidencji losu pojedynczych domów czy kapliczek.
Brak wzmianki w pakiecie nie dowodzi rozbiórki ani przetrwania na dnie — oznacza lukę archiwalną.
Podstawowa, zwarta zabudowa wsi znajdowała się w dnie doliny Skawy. Lokacja Skawiec nastąpiła w 1422 roku. Układ przestrzenny kształtował się wzdłuż koryta rzeki przez stulecia.
Teren dawnej zabudowy znalazł się w obrębie czaszy zbiornika. Dla wysiedlanych mieszkańców przygotowano nowe osiedle Borowina Skawiecka na granicy Mucharza i Skawiec poza zasięgiem wody.
Skawce istnieją w ewidencji: na 31 grudnia 2025 r. liczą 445 mieszkańców. Nazwa odnosi się do zamieszkałej miejscowości, nie do „zatopionego skansenu”.
Zdjęcie przedstawia odsłonięty pas brzegowy przy obniżonym lustrze wody. Nie dokumentuje ono położenia pojedynczych siedlisk dawnych Skawiec ani nie pozwala orzec, czy fundamenty konkretnych zagród przetrwały na dnie.
Prawidłowa interpretacja fotografii: dowód istnienia zbiornika retencyjnego, a nie mapa historyczna wsi.
Wprowadź obiekt z przekazu ustnego, rodzinnej relacji lub mapy, by uporządkować deklaracje oraz sprawdzić, gdzie kończą się źródła urzędowe, a zaczyna luka dowodowa.
| Obiekt | Miejscowość | Stan I (przed) | Stan II (zmiana) | Stan III (dziś) | Status osi | Akcja |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Brak zapisanych obiektów. Zbadaj obiekt i kliknij „Zapisz do lokalnego rejestru”. | ||||||
Fakty potwierdzone w dokumentach urzędowych i historii gminy
Gminna historia podaje lokację Skawiec w 1422 roku; Zagórze jest w niej znane od 1389 roku. Te daty mówią o dziejach osadnictwa, a nie o wieku każdego domu.
Historia gminy Mucharz ↗Studium wymienia podstawową zabudowę obu wsi w czaszy zbiornika oraz części przysiółków innych wsi, z wyjątkiem Kozińca. Dawny teren osadniczy i dzisiejsza miejscowość to różne zakresy.
Studium gminy 2018, s. 33 ↗Budowa wymagała przełożenia głównego traktu drogowego i linii kolejowych doliny Skawy. Zmiana objęła więc sieć powiązań między miejscami, nie tylko zabudowę.
Studium gminy 2018, s. 33 ↗Gmina wykazuje na 31 grudnia 2025 roku 445 mieszkańców Skawiec i 29 Zagórza. To dane współczesnych miejscowości; nie opisują zalanej zabudowy ani liczby przesiedlonych.
Demografia gminy 2025 ↗Luki w dokumentacji pakietu: Otwarte źródła planistyczne nie zawierają szczegółowych planów zniszczonych zagród ani losów wyposażenia poszczególnych budynków. Brak wzmianki w pakiecie nie dowodzi nieistnienia dokumentu w archiwach państwowych czy geodezyjnych.
Legalność i ostrożność: Korona zbiornika, obwałowania oraz dawne nasypy kolejowe podlegają przepisom gospodarki wodnej i kolejowej. Strona ma charakter dokumentacyjny i nie zachęca do schodzenia na odsłonięte, grząskie dno ani wstępu na tory.