Nowe Warpno · plac Zwycięstwa 1 · Ewidencja NID i fizyka studni
Woda na wysokości dłoni: od żeliwnego detalu do głębi ziemi
Ozdobna pompa uliczna skupia wzrok na rybim wylocie, płomieniu i herbie. Jednak to, czy woda popłynie i skąd pochodzi, zależy od ukrytego pod ziemią układu tłoka, dwóch zaworów oraz praw ciśnienia atmosferycznego. Poniższy model kinematyczny i protokół terenowy pozwalają zbadać to, czego nie widać z zewnątrz.
Rygor ewidencji a modele dydaktyczne:
Obiekt w Nowym Warpnie ma udokumentowane w rejestrze NID położenie i cechy zewnętrzne. Jego wewnętrzne wymiary oraz stan podziemnej studni pozostają nieustalone. Wszelkie przekroje i parametry są jawnym modelem fizycznym.
WSPÓLNY POZIOM ODNIESIENIA:+1,20 m (Dźwignia)·+0,75 m (Wylewka)±0,00 m (LINIA GRUNTU)-4,50 m (Zwierciadło wody)
Mechanizm dwufazowy i granica ssania
Kinematyczny przekrój pompy tłokowej
Ruch ręki napędza tłoczysko, ale to zmiana ciśnień otwiera na przemian zawór w tłoku i zawór stopowy. Zbadaj poszczególne fazy cyklu lub zmień głębokość zwierciadła wody, by zobaczyć zjawisko zerwania słupa cieczy.
Przekrój roboczy układu
Faza 0: Spoczynek
Gotowość: Tłok znajduje się w punkcie spoczynkowym. Oba zawory są zamknięte pod własnym ciężarem. Naciśnij Fazę 1 lub Fazy w sekwencji.
⚠️ Fizyczna granica ssania przekroczona!
Przy zwierciadle wody głębszym niż 7,5 m podciśnienie w cylindrze naziemnym nie zrównoważy słupa wody (ciśnienie barometryczne ~1013 hPa). Dochodzi do zerwania słupa wody i kawitacji — woda nie popłynie. Wybierz konstrukcję z cylindrem głębinowym zanurzonym w studni.
Objętość cyklu
0,339 l
Siła na uchwycie
39 N
Wykonane cykle
0
Łącznie w naczyniu
0,000 l
Wystawa typologiczna na wspólnej osi
Od żeliwnego odlewu do prawdy geologicznej
Porównanie rzeczywistego obiektu w Nowym Warpnie ze schematami konstrukcyjnymi. Zewnętrzna forma pompy miejskiej to zaledwie głowica — stan podziemnego ujęcia wody wymagał osobnych badań.
Obiekt w ewidencji NID
Nowe Warpno · pl. Zwycięstwa 1
Lokalizacja i ochrona
Ujęta w ewidencji zabytków NID (obiekt 952762), metal, rynek przy ratuszu.
Udokumentowane detale
Żeliwny korpus, wylewka w formie rybiej paszczy, zwieńczenie płomieniste, tabliczki z herbem miasta.
Stan wiedzy źródłowej
Brak pomiarów cylindra, nieustalony typ mechanizmu wewnętrznego, brak danych o obecnej sprawności studni. Dawna funkcja nie oznacza zdatności do picia.
Źródło: NID · Studnia z pompą oraz rejestry regionalne Pomorza Zachodniego.
Schemat dydaktyczny A
Pompa abisynka (płytka)
Zasada działania
Cylinder roboczy umieszczony w żeliwnym korpusie nad gruntem.
Zastosowanie i bariera
Wymaga wód gruntowych do głębokości max 7 metrów. Poniżej tej głębokości tłok tworzy próżnię, ale słup wody nie unosi się wyżej.
Typowy detal
Krótka dźwignia jednoramienna, prosta wylewka z haczykiem na wiadro.
Model inżynieryjny: podręczniki pomp tłokowych i hydrauliki wiejskiej.
Schemat dydaktyczny B
Pompa głębinowa z cięgłem
Zasada działania
Cylinder roboczy opuszczony do wnętrza studni, połączony z naziemną dźwignią długim stalowym drągiem.
Zastosowanie
Studnie o głębokości od 8 do ponad 20 metrów. Tłok tłoczy słup wody od dołu, eliminując barierę ssania próżniowego.
Wymóg mechaniczny
Wymaga długiej dźwigni lub przeciwwagi ze względu na masę podnoszonego słupa wody.
Model inżynieryjny: głębinowe ujęcia wiejskie i kolejowe.
Fotografia porównawcza jest chwilowo niedostępna w sieci. Opisy techniczne pozostają w pełni dostępne.
Obiekt porównawczy dystrybucji wody
Żuraw wodny II w Chojnicach
Fotografia: Jakub Kopiszka (Jaqbpl), Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).
To kolejowe urządzenie do nawadniania parowozów, a nie pompa uliczna ani studnia w Nowym Warpnie. Zestawienie ukazuje różnorodność żeliwnych punktów czerpalnych i skalę przepływu.
Narzędzie regionalisty i społeczny atlas
Protokół terenowej weryfikacji pompy
Nie mamy kompletnego gminnego rejestru. Zamiast fikcyjnych punktów na mapie, przygotowaliśmy narzędzie do samodzielnej inwentaryzacji. Wypełnij obserwację, a wbudowany audytor sprawdzi spójność danych i oznaczy ryzyka sanitarne.
Audyt spójności karty
Wpisz dane obiektu. Audytor sprawdza zgodność deklaracji z zasadami ochrony danych i bezpieczeństwa sanitarnego.
Zapisane karty w przeglądarce (0)
Brak zapisanych kart w bieżącej przeglądarce. Wypełnij formularz powyżej, aby dodać pierwszą kartę terenową.
Naciśnij „Generuj protokół do notatki”, aby skopiować standaryzowany rekord inwentaryzacyjny.
