Geometria surowca i technika przetarcia

Jeden pień drzewa

Kłoda zwęża się naturalnie ku wierzchołkowi, dlatego nie da się jej wprost traktować jak walca. Zbadaj przekrój czołowy i plan cięcia, rozsuń elementy tarcicy, przeanalizuj bilans kory, rzazu oraz zrzynów, a potem zestaw współczesną logistykę leśną z tradycją spławu.

Główny model interaktywny · Przekrój jednej decyzji

Plan rozkroju kłody i widok rozstrzelony

Schemat dydaktyczny bazujący na przekroju cieńszego końca kłody (wierzchołka $d$). To właśnie średnica wierzchołka pod korą wyznacza maksymalne wymiary tarcicy, która na całej długości $L$ będzie miała ostre krawędzie.

Rozsuń elementy suwakiem, aby zobaczyć wydzieloną tarcicę, odpady brzegowe (zrzyny) oraz rzazy pił.

Wszystkie elementy pełnokrawężne — mieszczą się w drewnie bez oflisu.

Wybór schematu rozkroju

Wymiary elementów i rzazu

Szerokość linii cięcia, która zamienia drewno w trociny.
Odejmuje korę od średnicy kłody ($d_{\text{drewna}} = d - 2k$).

Bilans materiałowy kłody (100% objętości)

Tarcica użytkowa (belka + deski): 0,175 m³ (45,2%)
Zrzyny i oflisy (materiał odpadowy/płyty): 0,123 m³ (31,9%)
Trociny z rzazów pił: 0,026 m³ (6,6%)
Kora (korowina): 0,063 m³ (16,3%)
Całkowita objętość kłody (stożek ścięty): 0,387 m³ (100%)

Specyfikacja otrzymanych elementów tarcicy ($L = 4 m$)

Element Przekrój Długość Liczba 1 sztuka Łącznie
Geometria wzdłużna · Zbieżystość

Dlaczego walec to tylko odległe przybliżenie

Pień drzewa ma naturalną zbieżystość średnicy. Zobacz, co wynika z przyjęcia fikcyjnego walca zamiast właściwej bryły geometrycznej lub modelu środkowego przekroju.

Kłoda ($D \rightarrow d$) Fikcyjny walec odziomka ($D$) Średnica środkowa ($d_{śr}$)

Wymiary kłody

Średnica cieńszego końca (wierzchołek): 30 cm.

1. Fikcyjny walec odziomka 0,503 m³ V₁ = π · L · D² / 4

Walec daje o 29,7% więcej.

2. Idealny stożek ścięty 0,387 m³ V₂ = π · L · (D² + D·d + d²) / 12

Rzeczywista bryła geometryczna kłody.

3. Wzór środkowego przekroju (Huber) 0,385 m³ V₃ = π · L · d_śr² / 4

Formuła miąższości ze średnicy środkowej.

4. Walec wierzchołka (baza tarcicy) 0,283 m³ V₄ = π · L · d² / 4

Cylinder gwarantujący pełną długość tarcicy.

Logistyka surowca · Porównanie systemów

Dwie drogi transportu drewna

Wybierz współczesną logistykę opisaną przez leśników lub tradycję spławu rzecznego.

Pozyskanie → sortowanie → zrywka → załadunek → zakład

Forwarder i zrywka łączą las z miejscem załadunku. Samochód lub kolej prowadzą dalej do zakładu. Przecieranie, suszenie i obróbka to kolejne procesy; nie każdy pień zostaje deską.

  • Zrąb i manipulacja kłód przy pomocy harwestera lub pilarek w leśnictwie
  • Zrywka nasiębierna forwarderem na składnicę przy drodze wywozowej
  • Klasyfikacja surowca: kłody tartaczne, papierówka, drewno opałowe
  • Transport kołowy samochodami z HDS lub transport kolejowy do tartaku
Tradycyjna drewniana tratwa flisacka na wodzie w Ulanowie
Tradycyjna tratwa w Ulanowie, 2013 (Fot. Klotbas, CC BY-SA 3.0). Świadectwo kultywowania fachu, a nie archiwalny zarobkowy spław czy badana kłoda.